The De Jong surname

Origin, meaning, history and distribution of the surname De Jong.

Quick answer: De Jong is een Nederlandse achternaam die letterlijk 'de jonge' betekent, afgeleid van het Middelnederlandse bijvoeglijk naamwoord 'jonc'. De naam ontstond in de Middeleeuwen als toenaam om de jongere drager van een identieke voornaam, doorgaans een zoon met dezelfde naam als zijn vader, te onderscheiden. Vandaag de dag is De Jong de meest voorkomende achternaam in Nederland.

Oorsprong en betekenis

De achternaam De Jong betekent letterlijk 'de jonge'. Het lidwoord de is het bepalend lidwoord van het Nederlands, en jong stamt rechtstreeks af van het gelijknamige bijvoeglijk naamwoord. De naam diende oorspronkelijk als toenaam, een beschrijvende bijnaam die iemand onderscheidde van een ander met dezelfde voornaam. In de praktijk ging het vrijwel altijd om een jongere generatie: een zoon die dezelfde voornaam droeg als zijn vader, of de jongste van twee broers met een identieke naam.

Omdat 'jong' een eigenschap is die overal en altijd kon voorkomen, ongeacht regio, beroep of sociale stand, werd de naam bijzonder wijdverbreid. Dit verklaart meteen waarom De Jong uitgegroeid is tot de frequentste achternaam van Nederland.

Etymologie en talige wortels

Het woord jong gaat terug op het Middelnederlandse jonc, dat 'jeugdig, niet oud' betekende. Het Middelnederlands kende het adjectief al in de vroegst bewaarde teksten, en het correspondeert met het Middelhoogduitse junc, het Oudengelsse geong en het Gotische juggs, allen teruggaande op Proto-Germaans *jungaz.

In namen verschijnt het element in combinatie met het bepalend lidwoord de, wat een typisch Nederlands patroon is: vergelijk ook De Groot ('de grote'), De Wit ('de witte') en De Boer ('de boer'). In Vlaamse en Zeeuwse dialecten kon het zelfstandig gebruikt worden als Jong of uitgebreid met uitgangs-e tot de Jonge. In sommige gebieden verscheen ook de schrijfwijze de Jongh, waarbij de gh de traditionele spelling van de stemloze velaire fricatief weergaf.

Geschiedenis en vroegste vermeldingen

Als toenaam duikt 'de jong(e)' al op in middeleeuwse bronnen, toen officiële familienamen in de Nederlanden nog niet algemeen waren. De bijnaam werd gegeven aan individuen, niet aan families, en kon per generatie veranderen.

Het keerpunt kwam in 1811, toen Napoleon Bonaparte de bezette Nederlanden verplichtte een burgerlijk stelsel van geboorte-, huwelijks- en overlijdensregistratie in te voeren. Families die tot dan toe zonder vaste achternaam hadden gefunctioneerd, moesten nu een familienaam officieel laten vastleggen in de zogenaamde registers van naamsaanneming. Wie al decennialang als 'de jong' door het leven ging, legde die naam eenvoudigweg vast. Omdat de toenaam verspreid was over heel het land, onafhankelijk van regio of beroep, werd De Jong op enorme schaal geregistreerd.

In Friesland, waar patroniemen lang de voorkeur genoten boven vaste achternamen, was de naam eveneens sterk vertegenwoordigd. Genealogische bronnen tonen aan dat Friese families met de naam De Jong hun stamboom soms kunnen traceren tot vóór 1650.

Geografische verspreiding vandaag

De Jong is onbetwist de meest voorkomende achternaam van Nederland. Volgens gegevens van Forebears waren er in 2017 circa 86.534 dragers in Nederland. De naam staat al decennialang op de eerste plaats in de nationale rangschikking.

Binnen Nederland is de naam het sterkst vertegenwoordigd in de noordelijke en centrale provincies, met een bijzondere concentratie in Friesland, waar De Jong zelfs de meest gedragen achternaam is. In de Randstad (Noord- en Zuid-Holland) zijn de absolute aantallen eveneens hoog door de bevolkingsdichtheid.

Buiten Nederland komt de naam voor in:

België (Nederlandstalig deel), zij het minder frequent dan in Nederland
Verenigde Staten, waar immigranten de naam meenamen en soms angliseerden tot DeYoung of Young
Zuid-Afrika, als erfenis van de Nederlandse koloniale aanwezigheid
Australië en Canada, via twintigste-eeuwse Nederlandse emigratiegolven

Forebears plaatst De Jong op de 5.495ste meest voorkomende achternaam ter wereld. Ongeveer 90 procent van alle dragers woont in Europa, en het overgrote deel daarvan in Nederland.

Varianten en spellingen

Door eeuwen van dialect, spelling en emigratie zijn meerdere varianten ontstaan:

de Jonge: de meest voorkomende variant in Zeeland, Groningen en Drenthe, met de toevoeging van een buigings-e
de Jongh: historische spelling met gh, te vinden in oudere akten en in België
de Jonghe: Vlaamse vorm, combineert de uitgangs-e met de gh-spelling
DeJong: samengevoegde schrijfwijze, gebruikelijk onder emigranten in de Engelstalige wereld
DeYoung / De Young: gedeeltelijk vertaalde vorm in de Verenigde Staten
Young: volledig geëngliseerde variant, gebruikt door Nederlandse immigrantenfamilies die volledig integreerden
Jong: zonder lidwoord, sporadisch als zelfstandige achternaam

Bekende dragers

Gezien de enorme verspreiding van de naam telt De Jong tal van bekende naamdragers:

Loe de Jong (1914-2005): Nederlands historicus en oprichter van het NIOD. Zijn standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, in veertien delen en ruim 18.000 pagina's, geldt als het gezaghebbendste naslagwerk over Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
Piet de Jong (1915-2016): KVP-politicus en minister-president van Nederland van 1967 tot 1971. Voordien was hij staatssecretaris en minister van Defensie.
Frenkie de Jong (geboren 1997): professioneel voetballer, middenvelder bij FC Barcelona en vaste waarde in het Nederlands elftal. Afkomstig uit Arkel in Zuid-Holland.

Common variants

de Jonge
de Jongh
de Jonghe
DeJong
DeYoung
De Young
Young
Jong

Turn the De Jong story into a keepsake

Create a personalised, decorative certificate of the De Jong surname with its own crest. Free preview, no account needed.

Create your free preview

Frequently asked questions

Wat betekent de achternaam De Jong?

De Jong betekent letterlijk 'de jonge'. De naam stamt uit de Middeleeuwen en werd als toenaam gegeven aan de jongere van twee personen met dezelfde voornaam, doorgaans een zoon die dezelfde naam droeg als zijn vader.

Hoe vaak komt De Jong voor in Nederland?

De Jong is de meest voorkomende achternaam van Nederland. Forebears registreerde circa 86.534 dragers in 2017, en de naam staat al tientallen jaren onafgebroken op de eerste positie in de Nederlandse rangschikking van achternamen.

Waar in Nederland wordt De Jong het meest gedragen?

De naam is over heel Nederland verspreid, maar het meest geconcentreerd in het noorden van het land. In Friesland is De Jong zelfs de meest gedragen achternaam. In de Randstad zijn de absolute aantallen hoog door de grotere bevolking.

Wat is het verschil tussen De Jong, de Jonge en de Jongh?

De drie varianten hebben dezelfde betekenis en oorsprong. 'De Jonge' (met uitgangs-e) is typisch voor Zeeland, Groningen en Drenthe. 'De Jongh' is een historische schrijfwijze met gh die de zachte g weergeeft en is vaker te vinden in oudere documenten en in Belgisch gebruik. 'De Jong' is vandaag de meest gangbare vorm in Nederland.